Το ανθρώπινο μάτι μπορεί να επηρεαστεί από διάφορες παθήσεις που ενδέχεται να απαιτούν χειρουργική αντιμετώπιση, όπως ο καταρράκτης, το γλαύκωμα και οι παθήσεις του αμφιβληστροειδούς. Οι σύγχρονες οφθαλμολογικές τεχνικές επιτρέπουν την αποκατάσταση της όρασης και τη σημαντική βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών. Αυτές είναι οι θεραπείες που δραστηριοποιείται ο χειρουργός οφθαλμίατρος, προσφέροντας εξατομικευμένες λύσεις ανάλογα με τη διάγνωση και τις ανάγκες κάθε ασθενούς. Η έγκαιρη παρέμβαση παίζει καθοριστικό ρόλο στην επιτυχία της θεραπείας και στη διατήρηση της όρασης.
Διάγνωση, Συμπτώματα και Πότε να Επισκεφθείτε τον Οφθαλμίατρο
Ο καταρράκτης αποτελεί μία από τις πιο διαδεδομένες παθήσεις που σχετίζονται με την ηλικία και χαρακτηρίζεται από θόλωση του φυσικού φακού του ματιού, προκαλώντας σταδιακή μείωση της όρασης. Η χειρουργική επέμβαση καταρράκτη περιλαμβάνει την αφαίρεση του θολωμένου φακού και την αντικατάστασή του με έναν τεχνητό ενδοφακό, προσφέροντας άμεση και ουσιαστική βελτίωση της όρασης.
Οι διαθλαστικές επεμβάσεις, όπως η LASIK και η PRK, στοχεύουν στη διόρθωση διαθλαστικών σφαλμάτων όπως η μυωπία, η υπερμετρωπία και ο αστιγματισμός, μειώνοντας ή εξαλείφοντας την ανάγκη για γυαλιά ή φακούς επαφής. Παράλληλα, το γλαύκωμα — μία πάθηση που σχετίζεται με αυξημένη ενδοφθάλμια πίεση — μπορεί να αντιμετωπιστεί χειρουργικά με τεχνικές που διευκολύνουν την αποχέτευση του υγρού του ματιού και προστατεύουν το οπτικό νεύρο. Τέλος, οι επεμβάσεις στον αμφιβληστροειδή εφαρμόζονται σε περιπτώσεις αποκόλλησης, ρωγμών ή αγγειακών αλλοιώσεων, με στόχο τη διατήρηση ή και τη μερική αποκατάσταση της όρασης.
Συχνές Οφθαλμολογικές Επεμβάσεις
Ο καταρράκτης είναι μια προοδευτική θόλωση του φυσικού φακού του ματιού, που συνήθως εμφανίζεται με την ηλικία και οδηγεί σε «θαμπάδα», δυσκολία στην οδήγηση τη νύχτα, φωτοστέφανα γύρω από φώτα και μείωση της αντίθεσης. Η χειρουργική επέμβαση καταρράκτη είναι από τις πιο συχνές και ασφαλείς επεμβάσεις στην οφθαλμολογία και γίνεται κατά κανόνα ως εξωτερικό ιατρείο/ημερήσια νοσηλεία (outpatient), χωρίς διανυκτέρευση. Στον πυρήνα της διαδικασίας, ο χειρουργός οφθαλμίατρος αφαιρεί τον θολωμένο φακό και τον αντικαθιστά με έναν διαυγή τεχνητό ενδοφακό (IOL), ώστε να αποκατασταθεί η καθαρότητα της όρασης.
Στις περισσότερες περιπτώσεις εφαρμόζεται τεχνική μικρής τομής με φακοθρυψία (phacoemulsification): μέσω μιας πολύ μικρής τομής, ο φακός «σπάει» και αφαιρείται, και στη συνέχεια εμφυτεύεται ο ενδοφακός. Η αναισθησία είναι συνήθως με αναισθητικές σταγόνες (τοπική) και, ανάλογα με τον ασθενή, μπορεί να υπάρχει ήπια μέθη/παρακολούθηση. Η ένδειξη για χειρουργείο συνδέεται κυρίως με το πόσο επηρεάζονται οι καθημερινές δραστηριότητες (π.χ. διάβασμα, οδήγηση, εργασία) και όχι μόνο με έναν «αριθμό» οπτικής οξύτητας.
Ένα σημαντικό κομμάτι της προετοιμασίας είναι η επιλογή ενδοφακού: υπάρχουν μονοεστιακοί φακοί (συνήθως για καθαρή όραση μακριά), αλλά και ειδικοί φακοί όπως τορικοί για αστιγματισμό ή πολυεστιακοί/εκτεταμένου βάθους εστίασης σε επιλεγμένους ασθενείς, με στόχο να μειωθεί η εξάρτηση από γυαλιά. Η επιλογή γίνεται μετά από μετρήσεις (βιομετρία/κερατομετρία) και συζήτηση για τις ανάγκες και τις συνήθειες του ασθενούς (π.χ. αν οδηγεί πολύ βράδυ, αν δουλεύει σε οθόνη, αν τον ενοχλούν τα φωτοστέφανα).
Η ανάρρωση είναι συνήθως γρήγορη: πολλοί ασθενείς παρατηρούν βελτίωση από τις πρώτες ημέρες, ενώ η σταθεροποίηση της όρασης συνεχίζεται τις επόμενες εβδομάδες. Δίνονται κολλύρια για ένα διάστημα και οδηγίες για προστασία του ματιού (π.χ. αποφυγή τριψίματος), ενώ οι επανεξετάσεις βοηθούν να διασφαλιστεί ότι η επούλωση εξελίσσεται σωστά. Παρότι γενικά θεωρείται ασφαλής επέμβαση, όπως κάθε χειρουργείο έχει πιθανούς κινδύνους και γι’ αυτό η προεγχειρητική αξιολόγηση και η σωστή ενημέρωση είναι βασικά βήματα της διαδικασίας.
Τέλος, είναι χρήσιμο να ξεχωρίσουμε τον καταρράκτη από άλλες αιτίες θολής όρασης που μπορεί να συνυπάρχουν: για παράδειγμα, το γλαύκωμα εξελίσσεται συχνά «σιωπηλά» και στοχεύει στη διατήρηση του οπτικού νεύρου μέσω μείωσης της ενδοφθάλμιας πίεσης, με επιλογές όπως laser τραμπεκουλοπλαστική (για να βελτιωθεί η αποχέτευση του υγρού) , ενώ επείγοντα συμπτώματα όπως ξαφνικές «μυγάκια», λάμψεις ή «κουρτίνα» στο οπτικό πεδίο μπορεί να υποδηλώνουν πρόβλημα στον αμφιβληστροειδή και χρειάζονται άμεση εξέταση.
